Chemia i ty - wszystkie zagadnienia z chemii organicznej i nieorganicznej
  Wodorotlenki
 

 

Wodorotlenki

Wodorotlenkami nazywamy wszystkie związki nieorganiczne, których cząsteczki zawierają kationy metali i aniony wodorotlenowe (OH-)
Wzór ogólny - M(OH)n
gdzie: n - ilośc grup wodorotlenowych, równa wartościowości metalu
Wodorotlenki podobnie jak kwasy spotykamy w naszym otoczeniu. Tymi wodorotlenkami są:
  • wodorotlenek sodu, znany pod handlową nazwą soda kaustyczna lub kret
  • wodorotlenek wapnia, znany jako wapno gaszone
Wodorotlenek sodu i wapnia są substancjami żrącymi. Podczas pracy z tymi substancjami należy zachować szczególną ostrożność

Jak możemy wodorotlenki odróżnić od innych substancji?
Podobnie jak przy kwasach do wykrywania wodorotlenków wykorzystamy te same wskaźniki. Różnica będzie w zabarwieniu.
Fioletowe zabarwienie wywaru z czerwonej kapusty zmienia się na niebieskozielone w obecności wodorotlenku
Innymi wskaźnikami stosowanymi do wykrywania wodorotlenków są - tabela niżej.
Zabarwienie wskaźników

Nazwa wskaznika
BARWA WSKAZNIKA
w wodzie
w roztworze wodorotlenku
Oraż metylowy
pomarańczowa
pomarańczowa
Lakmus
fioletowa
niebieska
Błękit tymolowy
żółta
niebieska
Papierek uniwersalny
żółta
zielona
Wywar z czerwonej kapusty
fioletowa
niebieskozielona


Jaką budowe mają cząsteczki wodorotlenków?
Przedstawicielami wodorotlenków są następujące substancje chemiczne - tabela niżej
 
Wodorotlenki
Nazwa kwasu
Wzór chemiczny
wodorotlenek sodu
NaOH
wodorotlenek potasu
KOH
wodorotlenek wapnia
Ca(OH)2
wodorotlenek magnezu
Mg(OH)2
wodorotlenek glinu
Al(OH)3
wodorotlenek żelaza(III)
Fe(OH)3
wodorotlenek miedzi(II)
Cu(OH)2
 
W nazwach wodorotlenków w nawiasie cyframi rzymskimi podana jest wartościowość metalu. Obowiązek pisania w nawiasie wartościowości metalu dotyczy tych metali, które występują w związkach w kilku wartościowościach
Przykład: wodorotlenek żelaza(II) - Fe(OH)2, wodorotlenek żelaza(III) - Fe(OH)3
Wszystkie wodorotlenki zebrane w tabeli mają częśc wspólną, występującą we wszystkich wzorach. Tą częścią wspólną dla wszystkich kwasów jest grupa wodorotlenowa, która w zależności od rodzaju metalu i jego wartościowości występuje w różnych ilościach (patrz indeksy dolne przy grupach wodorotlenowych). Prosta analiza wzorów kwasów pokazuje, że można im przypisac wzór ogólny.
Wzór ogólny - M(OH)n
gdzie: n - ilośc grup wodorotlenowych, równa wartościowości metalu
Przykłady
Wodorotlenki
Nazwa wodorotlenku
Metal
Ilość grup wodorotlenowych
Wartościowość metalu
wodorotlenek potasu
KOH
K
OH - 1
I
wodorotlenek żelaza(II)
Fe(OH)2
Fe
OH - 2
II
wodorotlenek glinu
Al(OH)3
Al
OH - 3
III
 

Ze względu na rozpuszczalność w wodzie, wodorotlenki dzielimy na:
  • rozpuszczalne w wodzie i noszą one nazwę zasad
  • nierozpuszczalne - nazwy zasada nie możemy stosować w stosunku do trudnorozpuszczalnych wodorotlenków, np. Al(OH)3


Najważniejsze metody otrzymywania wodorotlenków to;
  • reakcja aktywnych metali z wodą
  • reakcja odpowiedniego tlenku metalu z wodą
Wodorotleniki nierozpuszczalne w wodzie można w reakcji wytrącania osadu
FeCl3 + 3 NaOH ---> Fe(OH)3 + 3NaCl
Reakcja aktywnych metali z wodą
Tymi aktywnymi metalami są metale I grupy układu okresowego i część metali II grupy układu okresowego. Pierwiastki te w zetknięciu z wodą reagują z wydzieleniem wodoru.
2Na + 2H2O ---> 2NaOH + H2
2K + 2H2O ---> 2KOH + H2
Ca + 2H2O ---> Ca(OH)2 + H2
Reakcja odpowiedniego tlenku
K2O + H2O ---> 2KOH
CaO + H2O ---> Ca(OH)2

Wodorotlenki to z reguły substancje aktywne chemicznie. Najbardziej charakterystyczną reakcją dla wodorotlenków jest reakcja z kwasami. Podobnie jak kwasy, roztwory wodne przewodzą prąd elektryczny. Jeżeli roztwory wodorotlenków przewodzą prąd elektryczny, to dowodzi że w roztworze muszą znajdować się nośniki prądu elektrycznego.
Co jest nośnikiem prądu elektrycznego w roztworze kwasów
Podobnie jak kwasy, wodorotlenki które rozpuszczają się w wodzie rozpadają sie na jony, tj. kation metalu i grupę wodorotlenową. Rozpad następuje wskutek wzajemnego oddziaływania cząsteczek wody i cząsteczek wodorotlenku
NaOH ---> Na+ + OH-
Ca(OH)2 ---> Ca2+ + 2 OH-
_____________________
M(OH)n ---> Mn+ + nOH-
Wniosek - nośnikiem prądu w roztworze wodorotlenków jest kation metalu i anion grupy wodorotlenowej.
Mając na uwadze powyższe stwierdzenia możemy dla zasad podać nową definicję.
Wodorotlenki, które ulegają dysocjacji pod wpływem wody, nazywamy zasadami.

Najważniejszymi wodorotlenkami są;
  • wodorotlenek sodu
  • wodorotlenek wapnia
Wodorotlenek sodu
Wodorotlenek sodowy NaOH mazywany jest sodą kaustyczną. Jest to biała substancja, która pochłania wilgoć z powietrza i łatwo rozpuszcza się w wodzie.
Roztwory jej są w dotyku śliskie jak mydło i działają wybitnie niszcząco na naskórek.
Wodorotlenek sodowy jest cennym odczynnikiem i należy do ważnych chemikaliów przemysłowych. Używa się go do wytwarzania:
  • mydła
  • rafinacji ropy naftowej
  • produkcji papieru, tekstyliów
  • szkła
Wodorotlenek wapniowy
Wodorotlenek wapniowy znany jest pod nazwą wapno gaszone i otrzymywany jest w reakcji tlenku wapnia (wapno palone) z wodą.
CaO + H2O ---> Ca(OH)2
Otrzymane w ten sposób wapno gaszone jest białym proszkiem, który po zmieszaniu z wodą i piaskiem daje zaprawę murarską. Zaprawa tężeje w wyniku reakcji chemicznej dwutlenku węgla z powietrza z wodorotlenkiem wapnia. Powstaje węglan wapnia (sól), który spaja ziarna piasku.
Ca(OH)2 + CO2 ---> CaCO3 + H2O
Wodorotlenek wapnia w przemyśle wykorzystuje się do:
  • produkcji matertiałów budowlanych
  • produkcji leków
  • produkcji środków odkażających i dezynfekcyjnych
  • w przemyśle cukierniczym
 
  Dzisiaj stronę odwiedziło 1 odwiedzający. Dziękujemy!!!  
 
=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=